Extra hulp nodig?

Er zijn maar weinig gevallen waar de bevalling en de kraamtijd precies loopt zoals verwacht maar in de ideale wereld kijkt elke ouder positief terug op deze periode. Of je nou vaginaal of met een geplande/ongeplande keizersnede bent bevallen. Zoals je hebt kunnen lezen is dat helaas echt niet het geval. Bijna een kwart van de vrouwen die van hun eerste kind bevielen (en een op de acht bij een tweede of volgend kind) kijkt drie jaar na de bevalling met een negatief gevoel terug op de bevalling. Vrouwen die hun bevalling als traumatisch hebben ervaren gebruiken opvallend vaak woorden met het achtervoegsel -loos: machteloos, radeloos, hulpeloos, troosteloos, waardeloos, zinloos, rusteloos, respectloos. Bij 1-3% wordt de diagnose postttraumatische stressstoornis (PTSS) gesteld. Je hoort ook steeds vaker de term PP-PTSS, postpartum posttraumatische stressstoornis.

Symptomen PTSS

Wanneer je meer dan vier weken na een intens schokkende of traumatische gebeurtenis last hebt van een of meerdere van de onderstaande klachten die je dagelijkse leven negatief beinvloeden kan er sprake zijn van een posttraumatische stressstoornis.

  • Herbeleving
    Delen van je bevalling herbeleven tijdens de eerste weken na de geboorte van je kindje is heel normaal. Dit is hoe je verwerkt wat je hebt meegemaakt. Als dit langer voortduurt en je wordt nog steeds overvallen door herinneringen aan je bevalling (heftige flashbacks) kan het een teken zijn van PTSS.
  • Vermijding
    Als je herinneringen uit angst probeert te vermijden geef je een extra lading aan die herinneringen wat soort voor een vicieuze cirkel. Dit kan zich uiten in dat je geen foto’s van je bevalling wil zien, je niet over je ervaringen wil praten en je ook geen bevallingsverhalen van andere wil horen of dat je de volgende keer helemaal alleen wil bevallen omdat je geen vertrouwen hebt in het medische personeel.
  • Negatieve gedachten en stemming
    Dingen waar je voor de bevalling plezier uit haalde vind je een stuk minder leuk. Je loopt nergens echt meer warm voor en je voelt je somberder dan je van jezelf gewend bent.
  • Verhoogde staat van paraatheid
    Je bent enorm prikkelbaar en je kan ineens ontploffen. Dit wordt vaak toegeschreven aan hormonen maar vrouwen die hier last van hebben voelen zelf vaak al dat er meer aan de hand is. Je kan niet meer goed omspannen en je hebt last van geheugenverlies en concentratieproblemen.

Zeker bij een volgende zwangerschap duiken nare gedachtes en negatieve gevoelens rondom de keizersnede vaak weer op. Als je het gevoel hebt dat de keizersnede ervaring je leven en gedachten rondom deze bevalling nog te veel beïnvloedt, of je wil er juist echt NIET aan denken, kan het nodig zijn om extra hulp te zoeken.

TIP Deze keuzekaart van BevalBeter kan helpen het gesprek met verschillende zorgverleners te starten.

EMDR

Eye Movement Desensitization and Reprocessing, is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een schokkende ervaring zoals een heftige bevalling. Het is een bewezen effectieve behandeling bij PTSS klachten. Vaak zijn een paar sessies voldoende om een rustiger gevoel te krijgen rondom de gebeurtenis en geen angst meer te voelen bij het ophalen van de traumatische herinnering. EMDR is natuurlijk geen wondermiddel maar ik heb veel positieve ervaringen gehoord over deze vorm van therapie na een traumatische bevalling waaruit PTSS is ontstaan.

Bij EMDR ga je aan de slag met een specifieke herinnering. Het uitgangspunt van de behandeling is dat zijwaartse oogbewegingen, in combinatie met het ophalen van een traumatische herinnering, leiden tot een vermindering van de levendigheid en emotionaliteit van die herinnering.  Tijdens de behandeling zal de therapeut met zijn/ haar vingers voor je ogen heen en weer gaan. Terwijl jij de vingers volgt met je ogen, word je gevraagd specifieke herinneringen aan de bevalling op te halen. Dit proces wordt herhaald totdat de stress reactie die deze herinnering oproept af begint te nemen. Als de herinnering helemaal geen stress reactie meer oproept, word je gevraagd een positieve herinnering aan de bevalling op te roepen, waardoor de bevalling geassocieerd kan worden met deze positieve herinnering.

(bron: Stichting Bevallingstrauma)

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie is een combinatie van gedragstherapie en gesprekstherapie. Tijdens deze therapie staan je cognities centraal, dat wil zeggen: je gedachtes, fantasieën, herinneringen en opvattingen over bepaalde gebeurtenissen.

Bij cognitieve gedragstherapie leer je negatieve gedachtepatronen te ontdekken en te veranderen. Denk hierbij aan gedachtes als:

  • ‘Ik ben een slechte moeder’
  • ‘Andere vrouwen voelen zich wel goed na hun bevalling, ik ben vast zwakker dan zij’
  • ‘Ik wil nooit meer bevallen’

Ook gevoelens van afstand tot je kind of boosheid kunnen hierin een rol spelen. Als je leert deze negatieve gedachtes anders te interpreteren, kun je objectiever kijken naar wat er gebeurd is. Hierdoor kunnen uiteindelijk negatieve gevoelens verdwijnen die het terugdenken aan je bevalling bij je opwekt.

Cognitieve gedragstherapie heeft grote effecten getoond in de vermindering van symptomen van depressieve klachten en de bevordering van herstel. Grote effecten zijn tevens gevonden bij de vermindering van klachten als gevolg van postpartum depressies (Cuijpers & Dekker, 2005).

Je kunt aanvullend op jouw therapie ook gebruik maken van andere behandelmethoden. Deze methoden kunnen je algemeen welzijn bevorderen, maar worden doorgaans in onderzoeken niet genoemd bij het oplossen van PTSS klachten.

Bron: Stichting Bevallingstrauma

Wil je meer informatie of ben je op zoek naar een behandelaar?
https://stichtingbevallingstrauma.nl/
https://www.emdr.nl/

Door Ietske Bierema

Oprichter en host van studio VBAC.